ચરોત્તરથી ભરૂચ સુધી સમૃદ્ધિનું નવું સરનામું: ખંભાત-દહેજ વચ્ચે ૭૫ કિમીનું અંતર ઘટશે, ૮૦ ગામોની ૧૫ લાખ વસ્તીને મળશે મીઠું પાણી
આણંદ/ગાંધીનગર:
ગુજરાત સરકાર દ્વારા રાજ્યના દરિયાકાંઠા અને નદી કિનારાના વિસ્તારોના કાયાકલ્પ માટે વધુ એક ઐતિહાસિક અને પ્રજાલક્ષી નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. રાજ્યના અન્ન અને નાગરિક પુરવઠા મંત્રી શ્રી રમણભાઈ સોલંકીના સઘન પ્રયાસોના પરિણામે, આણંદ જિલ્લામાં મહી નદી ઉપર ધુવારણ પાસે ‘બદલપુર-કારેલી બેરેજ કમ બ્રિજ’ ના નિર્માણ માટે સરકારે રૂ. ૧૭૦૦ કરોડની માતબર રકમની સૈદ્ધાંતિક મંજૂરી આપી દીધી છે.
મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલના નેતૃત્વમાં લેવાયેલો આ દીર્ઘદ્રષ્ટિપૂર્ણ નિર્ણય મધ્ય અને દક્ષિણ ગુજરાતના કૃષિ, પીવાના પાણી, વેપાર અને પરિવહન ક્ષેત્રે એક નવી ક્રાંતિ લાવશે. આ યોજના માટે સર્વેની કામગીરી પણ અત્યંત ઝડપથી શરૂ કરી દેવામાં આવી છે.
🏗️ એન્જિનિયરિંગનો અદભુત નમૂનો: ૭૦ દરવાજા અને ૨ કિમી લાંબો બ્રિજ
આણંદ સિંચાઈ વિભાગના કાર્યપાલક ઈજનેર શ્રી રજત ચૌધરીના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રોજેક્ટ આધુનિક સિવિલ એન્જિનિયરિંગની બેમિસાલ કલા સાબિત થશે:
-
ભવ્ય સ્ટ્રક્ચર: મહી નદીના અંદાજે ૪.૫ કિલોમીટર પહોળા પટમાં વચ્ચે ૨ કિલોમીટરની લંબાઈનો અદભુત બ્રિજ બનાવવામાં આવશે.
-
૭૦ સ્લુઇસ ગેટ (દરવાજા): નદીના વહેણને નિયંત્રિત કરવા અને ચોમાસામાં દરિયામાં વહી જતાં મીઠા પાણીને રોકવા માટે અંદાજે ૭૦ જેટલા વિશાળ દરવાજા મૂકાશે.
-
પૂર નિયંત્રણ બંધ: બાકીના ભાગમાં મજબૂત પ્રોટેક્શન બંધ અને ક્રોસ-વે સિસ્ટમ બનશે, જેથી ભારે પૂરની સ્થિતિમાં પણ વાહનવ્યવહાર સુરક્ષિત રહે.
💧 ૧૮૩ મિલિયન ઘન મીટર જળસંગ્રહ: કાયમ માટે ભૂતકાળ બનશે પાણીની તંગી
દર વર્ષે મહી નદીનું લાખો લીટર મીઠું પાણી વહીને દરિયામાં ખારું થઈ જતું હતું. આ બેરેજ બનવાથી ૧૮૩ મિલિયન ઘન મીટર (મી.ઘન મી.) જેટલા મીઠા પાણીનો વિશાળ જળસંગ્રહ શક્ય બનશે. હાલમાં આ પ્રદેશ પીવાના પાણી માટે કડાણા ડેમ પર નિર્ભર છે, પરંતુ હવે આ પ્રોજેક્ટ બાદ પાણીની બાબતમાં આખો વિસ્તાર આત્મનિર્ભર બનશે.
🌾 ૧૬,૦૦૦ હેક્ટર જમીનને ખારાશમાંથી મુક્તિ: ખેડૂતો માટે સોનાનો સૂરજ
હાલમાં દરિયાની ભરતીના પાણી સિંધરોટ વીયર સુધી એટલે કે અંદાજે ૫૦ કિમી સુધી અંદર આવી જાય છે, જેના કારણે જમીન ખારી થઈ ગઈ છે.
-
ખારાશ પર બ્રેક: બેરેજમાં મીઠા પાણીનો સંગ્રહ થતાં દરિયાઈ પાણી આગળ વધતું અટકશે અને જમીનની ખારાશ કાયમ માટે નાબૂદ થશે.
-
૧૬,૦૦૦ હેક્ટરને સીધો લાભ: ભૂગર્ભ જળની ગુણવત્તા સુધરશે. ખારાશ ઘટવાના કારણે ખેડૂતો વર્ષમાં એકથી વધુ (બહુવિધ) પાક લઈ શકશે અને કૃષિ ક્ષેત્રે હરિયાળી ક્રાંતિ આવશે.
👥 ૩ જિલ્લાના ૮૦ ગામોની તરસ છિપાશે
જળ વિતરણ વ્યવસ્થાની દ્રષ્ટિએ આ પ્રોજેક્ટ આસપાસના ગ્રામીણ વિસ્તારો માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થશે. આ યોજનાથી અંદાજે ૧૫ લાખથી વધુ લોકોને પીવાનું શુદ્ધ પાણી મળશે:
-
આણંદ જિલ્લો: ૪૨ ગામો
-
વડોદરા જિલ્લો: ૩૦ ગામો
-
ભરૂચ જિલ્લો: ૦૮ ગામો
🛣️ કનેક્ટિવિટીમાં મોટો ધડાકો: અંતરમાં ૭૫ કિમીનો ધરખમ ઘટાડો!
આ પ્રોજેક્ટ માત્ર જળસંગ્રહ જ નહીં, પણ દક્ષિણ અને મધ્ય ગુજરાતને જોડતો એક મોટો આર્થિક સેતુ બનશે.
-
સમય અને ઇંધણની બચત: ખંભાત અને તારાપુરથી જંબુસર તેમજ દહેજ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ એરિયા વચ્ચેનું અંતર સીધું ૭૫ કિલોમીટર ઘટી જશે.
-
વેપારને વેગ: દહેજ PCPIR અને ખંભાત-તારાપુર બેલ્ટ વચ્ચે માલસામાનની હેરફેર સુપરફાસ્ટ બનશે, જેથી ઉદ્યોગોનો વિકાસ ઝડપી થશે.
📈 પ્રગતિનો ગ્રાફ: આંકડાની નજરે એક નજર
💡 એક નજરે પ્રોજેક્ટની વ્યાપક અસરો:
-
કુલ ગામોને પરોક્ષ લાભ: ૪૦૯ ગામો (આણંદ-૧૫૨, વડોદરા-૧૬૪, ભરૂચ-૮૧)
-
તળાવો રિચાર્જ થશે: ૩૨ જેટલા ગ્રામીણ તળાવોને નવજીવન મળશે.
-
રોજગારી અને પ્રવાસન: સ્થાનિક સ્તરે ઉદ્યોગો અને ખેતી વધતાં રોજગારી વધશે, જેથી યુવાનોનું શહેરો તરફનું સ્થળાંતર અટકશે. આ ઉપરાંત, નદી કિનારે આ વિશાળ જળરાશિ ભવિષ્યમાં એક ભવ્ય ‘ટૂરિઝમ સ્પોટ’ તરીકે પણ વિકસાવવામાં આવશે.