ઓનલાઈન મનોરંજન કે નસ્લીય હિંસા? ચીનની ‘નતાશા ડોલ’ પાછળનો આખો વિવાદ, જેણે દુનિયાભરમાં મચાવ્યો હંગામો

ઇન્ટરનેટ અને સોશિયલ મીડિયા પર વ્યૂઝ મેળવવાની હોડમાં ઘણી વખત સંવેદનશીલતાની તમામ હદો વટાવી દેવામાં આવે છે. હાલમાં આવો જ એક ચોંકાવનારો કિસ્સો ચીનમાંથી સામે આવ્યો છે, જ્યાં ‘નતાશા’ નામની એક નાની શ્યામ રંગની ઢીંગલી (ડોલ) વૈશ્વિક સ્તરે વિવાદનું કેન્દ્ર બની છે. તણાવ મુક્તિ (Stress Relief)ના નામે આ રમકડા સાથે કરવામાં આવી રહેલી ક્રૂરતાએ દુનિયાભરમાં રંગભેદ (નસ્લવાદ) અને હિંસા અંગે એક ગંભીર ચર્ચા જગાવી છે.

શું છે આ ‘નતાશા ડોલ’?

ચીની મીડિયાના અહેવાલો અનુસાર, નતાશા વાસ્તવમાં એક ‘સ્ક્વીઝ ટોય’ (Squeeze Toy) છે. આ રમકડું સ્લો-રાઇઝિંગ મેમરી ફોમ અથવા સોફ્ટ થર્મોપ્લાસ્ટિક રબર જેવા નરમ મટીરિયલમાંથી બનાવવામાં આવ્યું છે, જેનો દેખાવ શ્યામ રંગના નાના બાળક જેવો છે. સામાન્ય રીતે આવા રમકડાંનો ઉપયોગ હાથથી દબાવીને માનસિક તણાવ ઓછો કરવા માટે થાય છે.

શા માટે થઈ રહ્યો છે સોશિયલ મીડિયા પર વિરોધ?

વિવાદ ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે સોશિયલ મીડિયા ઇન્ફ્લુએન્સર્સ વ્યૂઝ મેળવવા માટે આ ડોલ સાથે અમાનવીય હરકતો કરવા લાગ્યા. વાયરલ થઈ રહેલા વીડિયોમાં જોવા મળી રહ્યું છે કે:

• લોકો આ બાળકના આકારની ઢીંગલી પર ચપ્પુ વડે હુમલો કરી રહ્યા છે અને તેને કાપી રહ્યા છે.

• તેના શરીરમાં તીક્ષ્ણ સોય ભોંકવામાં આવી રહી છે.

• માનસિક શાંતિના નામે તેને નિર્દયતાથી ફટકારવામાં અને ખેંચવામાં આવી રહી છે.

આ વીડિયો સામે આવ્યા બાદ દુનિયાભરના યુઝર્સનો ગુસ્સો ફાટી નીકળ્યો છે. લોકોનો આરોપ છે કે શ્યામ રંગના બાળકની પ્રતિકૃતિ સાથે આવું કૃત્ય કરવું એ પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે વંશીય હિંસા (Racial Violence) ને પ્રોત્સાહન આપવા બરાબર છે.

વિવાદની શરૂઆત કેવી રીતે થઈ?

આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત એક ચીની વ્લોગરના વીડિયોથી થઈ હતી. તેણે આ સ્ટ્રેસ-રિલીફ રમકડાને મજાકમાં પોતાની દીકરી ગણાવીને તેનું નામ ‘નતાશા’ રાખ્યું હતું. એક વીડિયો દરમિયાન અકસ્માતે આ ડોલ તેના હાથમાંથી નીચે પડી ગઈ અને તેનો આકાર વિકૃત થઈ ગયો. આ વીડિયો ઇન્ટરનેટ પર જોતજોતામાં વાયરલ થઈ ગયો અને ત્યારબાદ અન્ય યુઝર્સે ફેમસ થવા માટે આ ડોલને પ્રતાડિત કરતા વીડિયો બનાવવાનું શરૂ કરી દીધું.

નિષ્કર્ષ: ‘નતાશા ડોલ’ સાથે જોડાયેલા આ વિચલિત કરનારા (Disturbing) વીડિયોઝે હવે વૈશ્વિક સ્તરે સોશિયલ મીડિયા કન્ટેન્ટની મર્યાદાઓ અને ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ્સ પરની સંવેદનશીલતા સામે મોટા પ્રશ્નાર્થચિહ્નો ઉભા કર્યા છે.