નવા લેબર કોડ સામે શ્રમિકોનો હુંકાર: 1 એપ્રિલે દેશભરમાં ‘કાળો દિવસ’ ઉજવવાનું એલાન

કેન્દ્રીય શ્રમિક સંગઠનોના સંયુક્ત મંચ (Joint Platform of Central Trade Unions) દ્વારા આગામી 1 એપ્રિલ 2026 ના રોજ નવા લેબર કોડ્સના વિરોધમાં દેશવ્યાપી ‘કાળો દિવસ’ ઉજવવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. 21 નવેમ્બર 2025 થી અમલી બનેલી ચાર નવી શ્રમ સંહિતાઓ (વેતન, ઔદ્યોગિક સંબંધો, સામાજિક સુરક્ષા અને વ્યવસાયિક સુરક્ષા) ને મજૂર વિરોધી ગણાવીને યુનિયનોએ આરપારની લડાઈના સંકેત આપ્યા છે.

શ્રમિક સંગઠનોના ગંભીર આક્ષેપો

યુનિયનોનું કહેવું છે કે આ નવા કાયદાઓ શ્રમિકોના હિતોને બદલે ઉદ્યોગપતિઓના ફાયદા માટે બનાવવામાં આવ્યા છે. તેમના મુખ્ય આક્ષેપો નીચે મુજબ છે:

• અધિકારોનું હનન: નવા કોડ શ્રમિકોના સંગઠન બનાવવાના અને સામૂહિક સોદાબાજી (Collective Bargaining) કરવાના બંધારણીય અધિકારોને નબળા પાડે છે.

• શોષણની ભીતિ: સંગઠનોનો દાવો છે કે આ કાયદાઓ શ્રમિકોને ફરીથી ગુલામીકાળ જેવી શોષણકારી પરિસ્થિતિમાં ધકેલી દેશે.

• લોકશાહીનો અભાવ: આરોપ છે કે સરકારે આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રમ ધોરણોનું ઉલ્લંઘન કરીને, શ્રમિક સંગઠનો સાથે કોઈપણ અર્થપૂર્ણ ચર્ચા કર્યા વગર જ આ મુસદ્દો તૈયાર કર્યો છે.

કેવી રીતે ઉજવાશે ‘કાળો દિવસ’?

1 એપ્રિલના રોજ ફેક્ટરીઓ, ઓફિસો અને ખાણો સહિતના તમામ કાર્યસ્થળો પર વિરોધ પ્રદર્શન કરવામાં આવશે:

1. પ્રતીકાત્મક વિરોધ: શ્રમિકો કાળા બેજ લગાવીને અથવા કાળી પટ્ટી બાંધીને ફરજ બજાવશે.

2. સૂત્રોચ્ચાર: લંચ બ્રેક દરમિયાન કાર્યસ્થળો પર દેખાવો અને સૂત્રોચ્ચાર કરવામાં આવશે.

3. રેલીઓ અને ધરણા: વિવિધ રાજ્યોમાં પદયાત્રા, સાયકલ અને મોટરસાયકલ રેલીઓનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.

સંગઠનોની એકતા અને ખેડૂતોનું સમર્થન

આ વિરોધ પ્રદર્શનમાં AITUC, HMS, CITU, SEVA, AICCTU અને LPF જેવા દેશના તમામ અગ્રણી શ્રમિક સંગઠનો એકજૂથ થયા છે. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે, સંયુક્ત કિસાન મોરચા (SKM) એ પણ આ આંદોલનને પોતાનું પૂર્ણ સમર્થન જાહેર કર્યું છે, જે સરકાર માટે મુશ્કેલી વધારી શકે છે.

સરકારનો તર્ક અને વર્તમાન સ્થિતિ

બીજી તરફ, સરકારનું કહેવું છે કે 29 જટિલ શ્રમ કાયદાઓને માત્ર 4 સંહિતાઓમાં બદલીને પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવામાં આવી છે, જેનાથી રોજગારીની તકો વધશે. જોકે, 12 ફેબ્રુઆરી 2026 ની ઐતિહાસિક હડતાળ પછી પણ સરકાર અને યુનિયનો વચ્ચે સર્જાયેલો ગતિરોધ યથાવત છે, અને વાતચીતના કોઈ મજબૂત સંકેતો દેખાઈ રહ્યા નથી.