વિશ્વયુદ્ધનું સંકટ ટળ્યું? ટ્રમ્પે ઈરાન પર હુમલાની ડેડલાઈન 6 એપ્રિલ સુધી લંબાવી, ‘પાકિસ્તાન પ્લાન’ પર સૌની નજર

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધના ભણકારા વચ્ચે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક મહત્વપૂર્ણ રાજદ્વારી નિર્ણય લીધો છે. ઈરાનના ઉર્જા મથકો અને તેલના કુવાઓ પર હુમલો કરવાની નિર્ધારિત સમયમર્યાદા (Deadline) વધારીને હવે 6 એપ્રિલ 2026  કરી દેવામાં આવી છે.

• શા માટે મુદત વધી? ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર ખુલાસો કર્યો કે ઈરાનના ખાસ અનુરોધ બાદ આ નિર્ણય લેવાયો છે. તેમણે એમ પણ ઉમેર્યું કે હાલમાં બંને દેશો વચ્ચે “સકારાત્મક દિશા”માં વાતચીત ચાલી રહી છે.

• બીજી વખત રાહત: અગાઉ હોર્મુઝની સામુદ્રધુની તેલ ટેન્કરો માટે ખુલ્લી મૂકવા 48 કલાકનું અલ્ટીમેટમ અપાયું હતું. જેની મુદત હવે બીજી વાર લંબાવવામાં આવી છે.

1. ઈરાનની શરતો: વળતર અને માન્યતાની માંગ

વાતચીતના ટેબલ પર ઈરાને પણ પોતાની કડક શરતો રજૂ કરી છે. જે અમેરિકા માટે મોટો પડકાર છે:

• હુમલા પર રોક: અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ તેમના તેમજ તેમના સહયોગી સંગઠનો પરના તમામ સૈન્ય હુમલા તાત્કાલિક બંધ કરે.

• નુકસાનની ભરપાઈ: યુદ્ધને કારણે થયેલા આર્થિક નુકસાનનું વળતર અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પર ઈરાનની સાર્વભૌમત્વને (Sovereignty) વૈશ્વિક માન્યતા આપવામાં આવે.

2. પાકિસ્તાન મારફતે ’15 મુદ્દાઓનો પ્લાન’

અમેરિકાના દૂત સ્ટીવ વિટકોફ દ્વારા પાકિસ્તાન સરકારના માધ્યમથી ઈરાનને 15 મુદ્દાઓનો શાંતિ પ્રસ્તાવ મોકલવામાં આવ્યો છે. જોકે, ટ્રમ્પે પોતાની ‘દબાણની રણનીતિ’ યથાવત રાખી છે:

• તબાહીની ચેતવણી: ટ્રમ્પે ચેતવણી આપી છે કે જો સમજૂતી નહીં થાય તો ઈરાનને સંપૂર્ણપણે તબાહ કરી દેવામાં આવશે.

• તેલ પર કબજો: અમેરિકાએ વેનેઝુએલાના મોડલ મુજબ ઈરાનના તેલ સંસાધનો પર સીધું નિયંત્રણ મેળવવાની ધમકી પણ ઉચ્ચારી છે.

3. ઈઝરાયેલમાં આંતરિક વિરોધ

દરમિયાન, ઈઝરાયેલના વિપક્ષી નેતા યાયર લેપિડે પોતાની જ સરકારની રણનીતિ પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. તેમણે ચેતવણી આપી છે કે પૂરતા સૈનિકો અને સ્પષ્ટ રણનીતિ વગર સેના પર વધુ પડતું દબાણ લાવવું એ ઈઝરાયેલ માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.