હાઈકોર્ટે કલમ 498A પર પોતાનો ચુકાદો આપ્યો, કહ્યું- પતિના મિત્ર સામે ક્રૂરતાનો કેસ નોંધી શકાતો નથી

ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ 498A, જે પરિણીત મહિલાઓને તેમના સાસરિયાઓ દ્વારા કોઈપણ પ્રકારની હેરાનગતિથી બચાવવાના ઉદ્દેશ્યથી લાવવામાં આવી હતી, તે ફરી એકવાર સમાચારમાં છે. તાજેતરમાં, બોમ્બે હાઈકોર્ટે એક કેસની સુનાવણી કરતી વખતે કહ્યું છે કે આ કાયદા હેઠળ, પતિના મિત્ર પર પત્ની પ્રત્યે ક્રૂરતાનો કેસ ચલાવી શકાતો નથી. કોર્ટે કહ્યું છે કે મિત્રો ‘સંબંધી’ ની વૈધાનિક વ્યાખ્યા હેઠળ આવતા નથી.

બોમ્બે હાઈકોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન, ન્યાયાધીશ અનિલ પાનસરે અને ન્યાયાધીશ એમએમ નેર્લીકરની બેન્ચે કહ્યું, “મિત્રને સંબંધી કહી શકાય નહીં કારણ કે તે ન તો લોહીનો સંબંધી છે અને ન તો લગ્ન કે દત્તક દ્વારા તેનો પરિવાર સાથે કોઈ સંબંધ છે.” કોર્ટે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે IPCની કલમ 498A ના સ્પષ્ટ વાંચન પર, એવું તારણ કાઢવામાં આવે છે કે પતિનો મિત્ર IPCની કલમ 498A હેઠળ પતિના ‘સંબંધી’ ની વ્યાખ્યામાં આવશે 2022 માં એક મહિલા દ્વારા દાખલ કરાયેલા કેસની સુનાવણી કોર્ટમાં ચાલી રહી હતી. પોતાની ફરિયાદમાં, મહિલાએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે તેના પતિ, સાસરિયાઓ અને તેના મિત્રએ તેની સાથે ક્રૂર વર્તન કર્યું હતું. મહિલાએ મિત્ર પર વારંવાર તેના સાસરિયાના ઘરે જવાનો અને તેના પતિને મહિલાના પિતા પાસેથી જમીનનો ટુકડો અને કાર માંગવા માટે ઉશ્કેરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. મહિલાએ એવો પણ આરોપ લગાવ્યો હતો કે પતિના મિત્રએ તેના પતિને મહિલા સાથે સેક્સ ન કરવા અને તેને તેના મામાના ઘરે ન મોકલવા માટે પણ ઉશ્કેર્યો હતો. જોકે, કોર્ટે કહ્યું કે જોગવાઈ મુજબ મિત્રને સંબંધીનો દરજ્જો આપી શકાય છે. કોર્ટે કહ્યું છે કે મહિલાના પતિ અને તેના સાસરિયાઓ સામે કેસ ચાલુ રહેશે.

ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ 498A

નોંધનીય છે કે ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ 498A એ પરિણીત મહિલાઓને પતિ અથવા તેના સંબંધીઓ દ્વારા હેરાન થવાથી બચાવવા માટે લાવવામાં આવેલો કાયદો છે. તે 1983 માં લાવવામાં આવ્યો હતો. આ સંદર્ભમાં, ભારતીય ન્યાયિક સંહિતા, 2023 ની કલમ 84 (BNS) લાવવામાં આવી છે. જો આ હેઠળ દોષિત ઠરે તો ત્રણ વર્ષ સુધીની જેલની સજા થઈ શકે છે.