મોહમ્મદ રફી સાહેબે સિનેમાને સદાબહાર ગીતો આપ્યા છે, જે આજે પણ લોકોના હોઠ પર છે. તેમના ગીતોનો દરેક શબ્દ આજે પણ દિલ સુધી પહોંચે છે. મોહમ્મદ રફી જેવો બીજો કોઈ કલાકાર નથી અને હશે પણ નહીં. તેઓ આજના ગાયકો અને ગીતકારો માટે પણ ગુરુ અને પ્રેરણા બન્યા હતાં..મોહમ્મદ રફીનો જન્મ 24 ડિસેમ્બર 1924ના રોજ થયો હતો. આજે તેમની 100મી જન્મજયંતિ છે. મોહમ્મદ રફી સાહેબ માત્ર તેમની ગાયકી માટે જ નહીં પરંતુ તેમની સાદગી માટે પણ જાણીતા હતા. ચાલો આજે જાણીએ તેમના જીવન સાથે જોડાયેલી કેટલીક રસપ્રદ વાતો.
મોહમ્મદ રફીનું ઉપનામ ફીકો હતું. તેઓ મૂળ અમૃતસર જિલ્લાના કોટલા સુલતાન સિંહ ગામના હતા અને બાદમાં તેમના પરિવાર સાથે લાહોર ગયા હતા. 13 વર્ષની ઉંમરે, મોહમ્મદ રફીએ લાહોરમાં પ્રથમ જાહેર પ્રદર્શન આપ્યું હતું..જ્યાં તેમણે કે.એલ. સહગલ સાથે કામ કર્યું હતું
1944 માં મોહમ્મદ રફીએ લાહોરમાં ઝીનત બેગમ સાથે યુગલગીત ‘સોનીયે ની, હીરીયે ની’ ગાઈને પ્લેબેક સિંગિંગની શરૂઆત કરી હતી..તેમને ઓલ ઈન્ડિયા રેડિયો લાહોર દ્વારા ગાવાનું આમંત્રણ પણ આપવામાં આવ્યું હતું. મોહમ્મદ રફીએ 1945માં ફિલ્મ ‘ગાંવ કી ગોરી’થી હિન્દી ફિલ્મોમાં ડેબ્યૂ કર્યું હતું.
સૌથી વધુ ભારતીય પ્લેબેક સિંગર હોવાનો રેકોર્ડ મોહમ્મદ રફીના નામે છે. તેણે આસામી, કોંકણી, ભોજપુરી, અંગ્રેજી, ફારસી, ડચ, સ્પેનિશ, તેલુગુ, મૈથિલી, ઉર્દૂ, ગુજરાતી, પંજાબી, મરાઠી, બંગાળી વગેરે સહિત 14 ભારતીય ભાષાઓ અને ચાર વિદેશી ભાષાઓમાં ગીતો ગાયા છે. એવું માનવામાં આવે છે. મોહમ્મદ રફીએ તેમના જીવનકાળમાં 7000 થી વધુ ગીતો ગાયા હતા, જેમાંથી 162 ગીતો હિન્દી સિવાય અન્ય ભાષાઓમાં ગાયા હતા.
મોહમ્મદ રફી અને આશા ભોંસલેની જોડી સંગીત ઉદ્યોગમાં ખૂબ સફળ રહી હતી અને તેઓએ હંમેશા એક યુગલ ગીત પર સાથે કામ કર્યું હતું જેમાં સ્ત્રી ગાયકની જરૂર હતી, જ્યારે મન્ના ડે ઘણીવાર તેમના ગીતો પર હતા. જ્યારે પુરુષ યુગલ ગીતો ગાવાની વાત આવે ત્યારે ભાગીદાર હતાં.
મોહમ્મદ રફીએ પણ અભિનયમાં હાથ અજમાવ્યો. તેણે 1976ની ‘લૈલા મજનુ’ અને 1947ની ‘જુગનુ’ જેવી ફિલ્મોમાં કામ કર્યું હતું. બંને ફિલ્મો સફળ રહી હતી.
રફીની પડોશમાં રહેતી એક વિધવા મહિલાને દર મહિને કોઈ અજાણ્યા સ્ત્રોત પાસેથી મનીઓર્ડર મળતો હતો અને જ્યારે રફીના મૃત્યુ પછી તે આવવાનું બંધ થઈ ગયું ત્યારે મહિલાએ પોસ્ટ ઓફિસનો સંપર્ક કર્યો. આ વિશે માહિતી લીધી અને ખબર પડી કે આ સમયગાળા દરમિયાન પ્રખ્યાત ગાયકો તેમની મદદ કરી રહ્યા હતા.
મોહમ્મદ રફી સાહેબે તેમનું આખું જીવન ગાયકીને સમર્પિત કર્યું હતું, જીવનના છેલ્લા દિવસે પણ તેઓ ગીતો રેકોર્ડ કરવામાં વ્યસ્ત હતા. કલકત્તાથી કેટલાક લોકો રફી સાહેબ પાસે આવ્યા હતા અને તેમને મા કાલી ની પૂજા માટે ગીત ગાવાની વિનંતી કરી હતી. રફી સાહેબે રેકોર્ડિંગ શરૂ કર્યું. તેમણે છાતીમાં દુખાવાની ફરિયાદ કરી, પરંતુ રફી સાહેબે આ વિશે કોઈને કહ્યું નહીં અને ગીતો રેકોર્ડ કરવામાં વ્યસ્ત રહ્યા. આ પછી તેમનું હાર્ટ એટેકથી મૃત્યુ થયું હતું.
31 જુલાઈ, 1980ના રોજ, મોહમ્મદ રફીએ દુનિયાને અલવિદા કહ્યું અને સિનેમા જગતે એક અમૂલ્ય હીરો ગુમાવ્યો હતો..મોહમ્મદ રફીના અંતિમ સંસ્કાર એ ભારતના સૌથી મોટા અંતિમ સંસ્કારમાંનું એક હતું..કારણ કે તેમના અંતિમ સંસ્કારમાં 10000 થી વધુ લોકો સામેલ થયા હતા. જુલાઈ 2011માં તેમની પુણ્યતિથિ નિમિત્તે 9,000 થી વધુ સંગીતમય શ્રદ્ધાંજલિ સમારોહ યોજાયા હતા.