રશિયાના કાઝાન શહેરમાં 22-23 ઓક્ટોબરે યોજાનારી BRICS સમિટ આ વખતે એક રીતે ઐતિહાસિક બની રહેશે. આ બેઠકમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગની મુલાકાત થવાની છે, ત્યારબાદ બંને દેશોના નેતાઓ વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા પર પેટ્રોલિંગ અંગેના કરારને લઈને બ્રિક્સ સમિટની બાજુમાં દ્વિપક્ષીય વાતચીત કરી શકે છે. તે જ સમયે, વડા પ્રધાન મોદીની કઝાનની મુલાકાત પહેલાં, વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસરીએ કહ્યું હતું કે ભારત અને ચીન વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (એલએસી) પર સૈનિકો પાછા ખેંચવા અને પેટ્રોલિંગને લઈને સમજૂતી પર પહોંચ્યા છે. આ કરારમાં ડેપસાંગ અને ડેમચોક પણ સામેલ છે, જ્યાં ચીન ભારતની દાવાની લાઇનની અંદર બેઠું છે. આ સમજૂતી અંગે વિદેશ મંત્રીનું કહેવું છે કે અમે પેટ્રોલિંગને લઈને એક સમજૂતી પર પહોંચી ગયા છીએ અને 2020 પહેલાની સ્થિતિ પર પાછા ફર્યા છીએ. આ સાથે આપણે કહી શકીએ કે ચીન સાથે છૂટાછેડા પૂર્ણ થઈ ગયા છે. ખાસ વાત એ છે કે અત્યાર સુધી આ સમજૂતીને લઈને સેના તરફથી કોઈ પ્રતિક્રિયા આવી નથી.
ચીને પેંગોંગમાં ગામ વસાવ્યું
પેંગોંગમાં પણ આવી જ સ્થિતિ છે. પેંગોંગ ત્સોમાં, અમારા સૈનિકો હવે ફક્ત આંગળી 3 સુધી જ જઈ શકે છે, જ્યારે પહેલા તેઓ આંગળી 8 સુધી જઈ શકતા હતા. ભારતીય પશુપાલકો હવે ચુશુલમાં હેમ્લેટ ટોપ, મુકપા રે, રેઝાંગ લા, રિન્ચેન લા, ટેબલ ટોપ અને ગુરુંગ હિલ સુધી પહોંચી શકતા નથી. સૂત્રોનું કહેવું છે કે મુખપરીથી રિચિંગલા અને રેજાંગ લા સુધીનો સમગ્ર વિસ્તાર બફર ઝોનમાં છે. ઉપરાંત, તેઓ હવે ગોગરા હોટ સ્પ્રિંગ્સ વિસ્તારમાં પેટ્રોલિંગ પોઈન્ટ 15, 16 અને 17 પર જઈ શકશે નહીં. પેંગોંગમાં, બફર ઝોનને કારણે, 1962ના યુદ્ધમાં પરમવીર ચક્રથી સન્માનિત મેજર શૈતાન સિંહનું સ્મારક પણ તોડી પાડવામાં આવ્યું હતું અને સરકાર તરફથી કોઈ પ્રતિક્રિયા આપવામાં આવી ન હતી. કારણ કે બફર ઝોનમાં કોઈ કાયમી માળખું બનાવી શકાતું નથી. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ચીન પેંગોંગ તળાવના ઉત્તરી કિનારે યેમાગૌ રોડ પાસે 17 હેક્ટરના વિસ્તારમાં એક મોટી વસાહત બનાવી રહ્યું છે. જ્યાં 100 થી 150 બિલ્ડીંગ અને મકાનો બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. તે જ સમયે, ચીને પેંગોંગ તળાવના સૌથી સાંકડા બિંદુ પર સ્થિત ખુર્નાક કિલ્લાની નજીક એક પુલ બનાવી લીધો છે. ચીને જૂન 1958માં ખુર્નાક કિલ્લાની આસપાસનો વિસ્તાર કબજે કર્યો હતો. આ પુલ સિરિજાપથી માત્ર 25 કિલોમીટર દૂર છે, જે ફિંગર 8 વિસ્તારની પૂર્વમાં સ્થિત છે. ભારત આ વિસ્તારને પોતાનો દાવો કરે છે. સૂત્રોનું કહેવું છે કે મે 2020 પહેલા ભારત ફિંગર 8 અને ચીન ફિંગર 4 સુધી પેટ્રોલિંગ કરતું હતું. પરંતુ કરારના નવા ફોર્મેટને લઈને સ્થિતિ સ્પષ્ટ નથી.