આ દિવસોમાં, ચીન તેની અત્યાધુનિક એરબોર્ન વોર્નિંગ એન્ડ કંટ્રોલ સિસ્ટમ (AWACS), ડ્યુઅલ-ટર્બોપ્રોપ કેરિયર-બોર્ન KJ-600નું પરીક્ષણ કરી રહ્યું છે. ચાઈનીઝ સોશિયલ મીડિયા આ નવા AWACSની તસવીરોથી ભરેલું છે. ચીન પાસે AWACS એરક્રાફ્ટનો વિશાળ કાફલો છે, જે આકાશમાંથી દુશ્મનની જાસૂસી કરવામાં સક્ષમ છે. આ કાફલો ભારત કરતા અનેક ગણો મોટો છે. મોટી વાત એ છે કે AWACS મામલે પાકિસ્તાન પણ ભારત કરતા ઘણું આગળ છે. પાકિસ્તાને માર્ચમાં જ પોતાના કાફલામાં નવા AWACSનો સમાવેશ કર્યો છે. આવી સ્થિતિમાં, ભારત બંને બાજુથી દુશ્મનોથી ઘેરાયેલું હોવા છતાં તેની લડાયક તૈયારીઓ પર સવાલો ઉભા થઈ રહ્યા છે.
ચીનનો AWACS કાફલો કેટલો મોટો છે?
ચીનમાં વિવિધ પ્રકારના ઓપરેશનલ AWACS પ્લેટફોર્મ છે. આમાંથી એક KJ-2000 છે, જે સૌથી મોટું AEW&C પ્લેટફોર્મ છે. KJ-2000 એ સ્વદેશી પ્રકાર 88 રડાર સાથે ફીટ કરવામાં આવ્યું છે, જે ઝિઆન એરક્રાફ્ટ કોર્પોરેશન દ્વારા બનાવેલા રશિયન A-50 મેઈનસ્ટે એરક્રાફ્ટ પર માઉન્ટ થયેલ છે. ચીન KJ-3000 પ્રોજેક્ટને પણ આગળ ધપાવે છે. આમાં સ્વદેશી રીતે વિકસિત Y-20A વ્યૂહાત્મક પરિવહન એરક્રાફ્ટ પર માઉન્ટ થયેલ શક્તિશાળી ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને પ્રોસેસર્સ સાથે વધુ આધુનિક રડારનો સમાવેશ થાય છે.
Y-8J AWACS ચીની નૌકાદળમાં તૈનાત
ચીન પાસે અન્ય AWACS પ્લેટફોર્મ શાનક્સી એરક્રાફ્ટ કોર્પોરેશન (SAC)નું Y-8J છે. તે Y-8 ટર્બોપ્રોપ ટ્રાન્સપોર્ટ એરક્રાફ્ટ પર સેટ છે. Y-8J નો ઉપયોગ ચીની નેવી દ્વારા કરવામાં આવે છે. પ્રોજેક્ટ 515 હેઠળ વિકસિત અને 2000 માં શાંઘાઈ નજીક સૌપ્રથમવાર જોવામાં આવ્યું હતું, તેમાં બ્રિટિશ સ્કાયમાસ્ટર સર્વેલન્સ રડાર એક અગ્રણી બલ્બસ અને આંશિક રૂપે વળેલું નાક રેડોમમાં રાખવામાં આવ્યું છે. Y-8W/KJ-200 એ Y-8J પછી ચીનનું બીજું સૌથી નાનું વ્યૂહાત્મક AEW&C છે. KJ-200 એ Y-8 ના વર્ગ III એરફ્રેમ પર આધારિત છે, જેમાં નક્કર નાક સાથે પુનઃડિઝાઈન કરાયેલ ફોરવર્ડ ફ્યુઝલેજ અને લોડિંગ રેમ્પ દૂર કરવામાં આવેલ નવી પૂંછડીનો વિભાગ છે.
ચીની એરફોર્સ KJ-500 નો ઉપયોગ કરે છે
ચીન પાસે KJ-500 નામની AWACS સિસ્ટમ પણ છે. તે Y-9 એરફ્રેમ પર ઇન્સ્ટોલ કરેલું છે. તેનો ઉપયોગ પીએલએ એરફોર્સ (પીએલએએફ) અને પીએલએ નેવલ એવિએશન બંને દ્વારા થાય છે. ચીનના AWACS કાફલામાં નવીનતમ ઉમેરો KJ-600 છે, જે ટ્વીન-ટર્બોપ્રોપ એરક્રાફ્ટ પર સેટ છે. તેને ખાસ કરીને ચીનના ત્રીજા એરક્રાફ્ટ કેરિયર ફુજિયન અથવા ટાઈપ 003થી ઓપરેશન માટે વિકસાવવામાં આવ્યું છે. આ એરક્રાફ્ટ કેરિયર, તેની ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક લોન્ચ સિસ્ટમ (EMALS) સાથે, ફિક્સ્ડ-વિંગ AWACS/AEW&C જેવા ભારે એરક્રાફ્ટને લોન્ચ અને લેન્ડ કરી શકે છે.