લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા તણાવ બાદ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંબંધોમાં નરમાઈના સંકેતો મળી રહ્યા છે. સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં બંને દેશો વચ્ચે યોજાયેલી શાંતિ મંત્રણાના પ્રથમ તબક્કાના અંતે એક મોટી સફળતા મળી છે. અમેરિકી ટ્રેઝરી વિભાગે ઈરાન પરના આર્થિક પ્રતિબંધોમાં 60 દિવસની અસ્થાયી છૂટછાટ આપવાની જાહેરાત કરી છે, જેના બદલામાં ઈરાને પણ અમેરિકાની બે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ શરતો સ્વીકારી લીધી છે.
🤝 ઈરાને સ્વીકારી અમેરિકાની આ બે મુખ્ય શરતો:
-
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી સુરક્ષિત અવરજવર: વ્યૂહાત્મક રીતે વૈશ્વિક વેપાર માટે અતિ મહત્વપૂર્ણ ગણાતા ‘સ્ટ્રેટ ઑફ હોર્મુઝ’ (Strait of Hormuz)માંથી આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજો મુક્ત અને સુરક્ષિત રીતે પસાર થઈ શકે તે માટે ઈરાન સહમત થયું છે.
-
પરમાણુ મથકોની તપાસની મંજૂરી: ઈરાન પોતાના દેશમાં આવેલા પરમાણુ મથકોની તપાસ કરવા માટે ‘આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઊર્જા એજન્સી’ (IAEA)ના નિરીક્ષકોને સંપૂર્ણ મંજૂરી આપશે.
💰 બદલામાં અમેરિકાએ શું આપી રાહત?
અમેરિકાના ટ્રેઝરી વિભાગે ઈરાન માટે 60 દિવસનું ખાસ ‘જનરલ લાયસન્સ’ જાહેર કર્યું છે. આ અંતર્ગત:
-
ઈરાન 21 ઑગસ્ટ 2026 સુધી પોતાના કાચા તેલ (Crude Oil) અને પેટ્રોકેમિકલ પ્રોડક્ટ્સનું આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વેચાણ અને ડિલિવરી કરી શકશે.
-
આ સમયગાળા દરમિયાન તેલના વેપાર માટે જરૂરી બૅંકિંગ ટ્રાન્ઝેક્શન, ઇન્સ્યોરન્સ (વીમો) અને ટ્રાન્સપોર્ટેશન જેવી વૈશ્વિક સેવાઓનો ઉપયોગ કરવાની પણ છૂટ મળશે.
અમેરિકી ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટનું નિવેદન:
ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટે સોશિયલ મીડિયા પર આ ઐતિહાસિક પ્રગતિની પુષ્ટિ કરી છે. જો કે, અમેરિકાએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ નિયમોમાં છૂટછાટ માત્ર ઈરાન પૂરતી સીમિત છે અને ઉત્તર કોરિયા કે ક્યુબા સાથે જોડાયેલા કોઈપણ વ્યવહારો પર આ લાગુ પડશે નહીં.