હિન્દી દિવસ: ગુલામીના મુશ્કેલ સમયમાં પણ ભારતીય ભાષાઓ પ્રતિકારનો અવાજ બની, હિન્દીએ 76 ગૌરવશાળી વર્ષ પૂર્ણ કર્યા

હિન્દી દિવસ પર કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકાર મંત્રી અમિત શાહે કહ્યું કે, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં ભારતીય ભાષાઓ અને સંસ્કૃતિના પુનર્જાગરણનો સુવર્ણ યુગ ચાલી રહ્યો છે. હિન્દી અને અન્ય ભારતીય ભાષાઓ ટેકનોલોજી, વિજ્ઞાન, ન્યાય, શિક્ષણ અને વહીવટની ધરી બનવી જોઈએ. સાથે ચાલો, સાથે વિચારો, સાથે બોલો, આ આપણી ભાષાકીય સાંસ્કૃતિક ચેતનાનો મૂળ મંત્ર રહ્યો છે. ડિજિટલ ઇન્ડિયા, ઇ-ગવર્નન્સ, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને મશીન લર્નિંગના આ યુગમાં, મોદી સરકાર ભારતીય ભાષાઓને ભવિષ્ય માટે સક્ષમ બનાવી રહી છે.

અમિત શાહે પોતાના સંદેશમાં કહ્યું, ગુલામીના મુશ્કેલ સમયમાં પણ ભારતીય ભાષાઓ પ્રતિકારનો અવાજ બની. સ્વતંત્રતા ચળવળને દેશવ્યાપી બનાવવામાં આપણી ભાષાઓએ મોટી ભૂમિકા ભજવી હતી.આપણા સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓએ જિલ્લાઓની ભાષાઓ, ગામડાઓની ભાષાઓને સ્વતંત્રતા ચળવળ સાથે જોડી હતી. હિન્દીની સાથે, બધી ભારતીય ભાષાઓના કવિઓ, લેખકો અને નાટ્યકારોએ લોક ભાષાઓ, લોકકથાઓ, લોકગીતો અને લોક નાટકો દ્વારા દરેક યુગ, વર્ગ અને સમાજમાં સ્વતંત્રતા માટેના સંકલ્પને મજબૂત બનાવ્યો. વંદે માતરમ અને જય હિંદ જેવા નારા આપણી ભાષાકીય ચેતનામાંથી ઉદ્ભવ્યા અને સ્વતંત્ર ભારતના આત્મસન્માનના પ્રતીક બન્યા.

આપણું ભારત મૂળભૂત રીતે ભાષા-પ્રભુત્વ ધરાવતો દેશ છે.સદીઓથી પેઢી દર પેઢી સંસ્કૃતિ, ઇતિહાસ, પરંપરાઓ, જ્ઞાન-વિજ્ઞાન, ફિલસૂફી અને આધ્યાત્મિકતાને આગળ વધારવા માટે આપણી ભાષાઓ એક શક્તિશાળી માધ્યમ રહી છે.હિમાલયની ઊંચાઈઓથી લઈને દક્ષિણના વિશાળ દરિયાકિનારા સુધી, રણથી લઈને કઠોર જંગલો અને ગામડાના ચોપાળ સુધી, ભાષાઓએ માનવોને સંગઠિત રહેવા અને દરેક પરિસ્થિતિમાં સંવાદ અને અભિવ્યક્તિ દ્વારા એકતાપૂર્વક આગળ વધવાનો માર્ગ બતાવ્યો છે.સાથે ચાલો, સાથે વિચારો અને સાથે બોલો, આ આપણી ભાષાકીય-સાંસ્કૃતિક ચેતનાનો મૂળ મંત્ર રહ્યો છે.

ભારતની ભાષાઓની સૌથી મોટી વિશેષતા એ રહી છે કે તેમણે દરેક વર્ગ અને સમુદાયને અભિવ્યક્તિની તક આપી.પૂર્વોત્તરમાં બિહુ ગીતો, તમિલનાડુમાં ઓવિયાલુનો અવાજ, પંજાબમાં લોહરી ગીતો, બિહારમાં વિદ્યાપતિની પદાવલી, બંગાળમાં બાઉલ સંતના ભજનો, કજરી ગીતો, ભિખારી ઠાકુરના ‘બિદેસિયા’, આ બધાએ આપણી સંસ્કૃતિને જીવંત અને લોકો માટે ફાયદાકારક બનાવી છે.

અમિત શાહે કહ્યું, મારું સ્પષ્ટ માનવું છે કે,ભાષાઓ એકબીજાના સાથી બનીને, એકતાના દોરમાં બંધાઈને આગળ વધી રહી છે.સંત તિરુવલ્લુવરને ઉત્તરમાં પણ એટલી જ રસથી વાંચવામાં આવે છે જેટલી તેમને દક્ષિણમાં ગવાય છે. કૃષ્ણદેવરાય ઉત્તરમાં એટલા જ લોકપ્રિય હતા જેટલા તેઓ દક્ષિણમાં હતા.સુબ્રમણ્યમ ભારતીની દેશભક્તિ રચનાઓ દરેક ક્ષેત્રના યુવાનોમાં દેશભક્તિને મજબૂત બનાવે છે.દરેક દેશવાસી ગોસ્વામી તુલસીદાસની પૂજા કરે છે. સંત કબીરના દોહા તમિલ, કન્નડ અને મલયાલમ અનુવાદોમાં પણ જોવા મળે છે.સુરદાસની પદાવલી આજે પણ દક્ષિણ ભારતના મંદિરો અને સંગીત પરંપરાઓમાં લોકપ્રિય છે.દરેક વૈષ્ણવ શ્રીમંત શંકરદેવ અને મહાપુરુષ માધવદેવને જાણે છે.હરિયાણાના યુવાનો પણ ભૂપેન હજારિકાના ગુણગાન ગાય છે.

જ્યારે દેશ આઝાદ થયો ત્યારે આપણા બંધારણ ઘડવૈયાઓએ ભાષાઓની સંભાવના અને મહત્વને ધ્યાનમાં રાખીને તેની વિગતવાર ચર્ચા કરી અને 14 સપ્ટેમ્બર 1949 ના રોજ દેવનાગરી લિપિમાં લખાયેલી હિન્દીને સત્તાવાર ભાષા તરીકે અપનાવી. બંધારણના અનુચ્છેદ 351એ હિન્દીને પ્રોત્સાહન આપવાની અને તેને ભારતની સંયુક્ત સંસ્કૃતિનું અસરકારક માધ્યમ બનાવવાની જવાબદારી સોંપી.

છેલ્લા દાયકામાં, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં ભારતીય ભાષાઓ અને સંસ્કૃતિના પુનર્જાગરણનો સુવર્ણકાળ આવ્યો છે.સંયુક્ત રાષ્ટ્રનું મંચ હોય, G-20 પરિષદ હોય કે SCOમાં સંબોધન હોય, પીએમ મોદીએ હિન્દી અને ભારતીય ભાષાઓમાં વાતચીત કરીને ભારતીય ભાષાઓનું આત્મસન્માન વધાર્યું છે.દેશને ગુલામીના પ્રતીકોમાંથી મુક્ત કરવા માટે પીએમ મોદીએ સ્વતંત્રતાના અમૃત કાળમાં જે પાંચ પ્રતિજ્ઞાઓ લીધી હતી તેમાં ભાષાઓની મોટી ભૂમિકા છે.આપણે ભારતીય ભાષાઓને આપણી વાતચીત અને પરસ્પર ક્રિયાપ્રતિક્રિયાની ભાષા તરીકે અપનાવવી જોઈએ.સત્તાવાર ભાષા હિન્દીએ 76 ગૌરવપૂર્ણ વર્ષ પૂર્ણ કર્યા છે. રાજભાષા વિભાગે તેની સ્થાપનાના સુવર્ણ 50 વર્ષ પૂર્ણ કર્યા છે.હિન્દીને સામાન્ય માણસની ભાષા અને જનજાગૃતિની ભાષા બનાવવાનું અદ્ભુત કાર્ય કર્યું છે. 2014 થી સરકારી કામકાજમાં હિન્દીના ઉપયોગને સતત પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે.