સાવકી માતા પણ માતા હોય છે, સુપ્રીમ કોર્ટે આવું કેમ કહ્યું; જાણો શું છે આખો મામલો

સાવકી માતા પણ માતા હોય છે. એમ કહીને સુપ્રીમ કોર્ટે ગુરુવારે ‘માતા’ શબ્દના ઉદાર અર્થઘટનની હિમાયત કરી. જેથી સાવકી માતાઓને પણ કૌટુંબિક પેન્શન સહિત સામાજિક કલ્યાણ યોજનાઓ હેઠળ લાભ આપવામાં સામેલ કરી શકાય. ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ ઉજ્જવલ ભુઇયા અને ન્યાયાધીશ એન. કોટિશ્વર સિંહની બેન્ચે કેન્દ્ર અને ભારતીય વાયુસેના (IAF) ને જણાવ્યું કે, નિયમોમાં માતાની વ્યાખ્યા ઉદાર બનાવવી જોઈએ જેથી સાવકી માતાઓને પણ તેમાં સામેલ કરી શકાય. બેન્ચે કહ્યું કે આપણે ‘માતા’ શબ્દને ઉદાર બનાવવાની જરૂર છે. તેમાં સાવકી માતા શબ્દનો પણ સમાવેશ થવો જોઈએ, ખાસ કરીને જ્યારે કૌટુંબિક પેન્શન સહિત સામાજિક કલ્યાણ યોજનાઓ હેઠળ લાભ આપવાની વાત આવે છે. સાવકી માતા ખરેખર માતા છે.

આ આખો મામલો શું છે

સુપ્રીમ કોર્ટ એક મહિલા દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજી પર સુનાવણી કરી રહી હતી. આ કેસમાં મહિલાએ તેના સાવકા પુત્રને તેની જૈવિક માતાના મૃત્યુ પછી ઉછેર્યો હતો. હવે તે ફેમિલી પેન્શનની માંગણી કરી રહી હતી. જસ્ટિસ કાંતે કેન્દ્રના વકીલને પૂછ્યું કે જો એક મહિનાના બાળકની માતા મૃત્યુ પામે છે અને પિતા ફરીથી લગ્ન કરે છે.તો શું સાવકી માતાને વાસ્તવિક માતા નહીં માનવામાં આવે? તેમણે વધુમાં કહ્યું કે સાસુ-સસરા તરીકે તમે તેને સાવકી માતા કહી શકો છો.પરંતુ વાસ્તવમાં તે વાસ્તવિક માતા છે.કારણ કે પહેલા જ દિવસથી તેણીએ બાળક માટે પોતાનું જીવન સમર્પિત કર્યું હતું.’

વકીલે આ દલીલ આપી

વકીલે ભારતીય વાયુસેનાના નિયમોનો ઉલ્લેખ કર્યો અને કહ્યું કે માતાની વ્યાખ્યામાં સાવકી માતાનો સમાવેશ થતો નથી.જસ્ટિસ કાંતે કેન્દ્રના વકીલને સાવકી માતાના પેન્શન અથવા અન્ય કોઈપણ લાભદાયી દાવાને પણ સમાવવા માટે લવચીક અભિગમ અપનાવવાનું વિચારવા કહ્યું. કોર્ટે કહ્યું કે આ હેતુ માટે, આ વ્યાખ્યાને ઉદાર બનાવવી જોઈએ.

મહિલાએ સશસ્ત્ર દળો ટ્રિબ્યુનલના 10 ડિસેમ્બર, 2021ના નિર્ણયને પડકાર્યો હતો. જેણે વાયુસેનામાં પોસ્ટ કરાયેલા તેના પુત્રના મૃત્યુ પછી તેના કુટુંબ પેન્શનને નકારી કાઢ્યું હતું. ગયા વર્ષે 19 જુલાઈના રોજ, સર્વોચ્ચ અદાલતે અરજી પર સુનાવણી કરવા સંમતિ આપી હતી અને કેન્દ્ર અને વાયુસેનાને નોટિસ જારી કરી હતી.