થાઇરોઇડ શું છે ? સ્ત્રીઓમાં થાઇરોઇડની સમસ્યાના શરૂઆતના લક્ષણો કયાં છે..

શું તમને પણ ઊંઘની સમસ્યા થાય છે કે માસિક સ્રાવની અનિયમિતતા તમારી સમસ્યાનું કારણ છે? જો જવાબ હા હોય તો તમને થાઇરોઇડની સમસ્યા હોઈ શકે છે.સ્ત્રીઓમાં થાઇરોઇડની સમસ્યાના શરૂઆતના લક્ષણો શું છે.

થાઇરોઇડ શું છે ?

થાઇરોઇડ ગ્રંથિ એ પતંગિયા આકારનું અંગ છે જે ગળામાં શ્વાસનળીની સામે સ્થિત છે. થાઇરોઇડનું કાર્ય એવા હોર્મોન્સ સ્ત્રાવ કરવાનું છે જે શરીરના કાર્યમાં ફેરફાર કરે છે અને તેનું સંચાલન કરે છે. થાયરોક્સિન (T4) અને ટ્રાઇઓડોથાયરોનિન (T3) થાઇરોઇડ હોર્મોન્સ છે. જે શરીરના મહત્વપૂર્ણ કાર્યોને નિયંત્રિત કરવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવે છે.આ ગ્રંથિની ખામીને કારણે વજન વધવા કે ઘટવા, હૃદયની સમસ્યાઓથી લઈને વંધ્યત્વ સુધીની અનેક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.

જ્યારે થાઇરોઇડ ગ્રંથિ જરૂરી કરતાં ઓછા હોર્મોન્સ ઉત્પન્ન કરે છે, ત્યારે આ સ્થિતિને હાઇપોથાઇરોડિઝમ કહેવામાં આવે છે.. જ્યારે જરૂરિયાત કરતાં વધુ હોર્મોન્સ હાઇપરથાઇરોઇડિઝમનું કારણ બની શકે છે. પુરુષો કરતાં સ્ત્રીઓમાં થાઇરોઇડ…ખાસ કરીને ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન અને મેનોપોઝ પછી તરત જ… થવાની શક્યતા વધુ હોય છે. આ જ કારણ છે કે, સ્ત્રીઓએ આ સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત લક્ષણો પર ખાસ ધ્યાન આપવાની જરૂર છે.

જો આંકડાઓ પર વિશ્વાસ કરવામાં આવે તો, વિશ્વભરમાં દર 8 માંથી એક મહિલા થાઇરોઇડ રોગથી પીડાય છે.60 ટકા સ્ત્રીઓ તેના લક્ષણોથી વાકેફ પણ નથી. આનું કારણ એ છે કે થાઇરોઇડના લક્ષણો અન્ય ઘણા રોગો જેવા જ છે.

થાક અને નબળાઈ 

થાક થાઇરોઇડ સમસ્યાના ચેતવણી ચિહ્નો હોઈ શકે છે. થાઇરોઇડ ગ્રંથિ ચયાપચયનું નિયમન કરે છે, તેથી વધુ પડતું સક્રિય થાઇરોઇડ ચયાપચયને ઝડપી બનાવે છે અને ઊર્જા ગુમાવે છે અને નબળાઇનું કારણ બને છે. તેનાથી વિપરીત, ઓછી સક્રિય થાઇરોઇડ મેટાબોલિક કાર્યને ઘટાડી શકે છે..જેનાથી તમે સુસ્ત અને થાકેલા હોવાનો અહેસાસ થાય છે..થાઇરોઇડને કારણે નબળાઇ,, હૃદયના ધબકારા, સ્નાયુઓની નબળાઇ અને સાંધામાં દુખાવોનું કારણ પણ બની શકે છે.

અચાનક વજન વધવું કે ઘટાડવું

થાઇરોઇડ ગ્રંથિ ચયાપચયમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે, તેથી વજનમાં અચાનક વધઘટ થાઇરોઇડનો સંકેત આપી શકે છે. જ્યારે શરીરમાં થાઇરોઇડ હોર્મોન ઓછું થાય છે, ત્યારે વ્યક્તિનું વજન વધી શકે છે અને જ્યારે થાઇરોઇડ હોર્મોન વધુ પડતું વધે છે, ત્યારે તેનું વજન અચાનક ઘટી શકે છે.

ઠંડી અને ગરમી પ્રત્યે સંવેદનશીલતા

થાઇરોઇડ ગ્રંથિ વધુ પડતી સક્રિય હોવાથી ચયાપચય ઝડપી બને છે, જેના કારણે શરીર સામાન્ય કરતાં વધુ કેલરી બર્ન કરે છે. જેના કારણે માત્ર વજન પર અસર થતી નથી પરંતુ ગરમી અને ઠંડી પ્રત્યે સંવેદનશીલતા પણ વધે છે. અતિશય ગરમી લાગવી, વધુ પડતો પરસેવો થવો, અને ચિંતા પણ હાઇપરથાઇરોઇડિઝમના સ્પષ્ટ સંકેતો છે.

ઊંઘવામાં તકલીફ 

ઊંઘમાં તકલીફ થવી કે ઊંઘ ન આવવી કે લાંબા સમય સુધી ઊંઘ ન આવવી, આ બધા થાઇરોઇડના લક્ષણો છે.ઓછી સક્રિય થાઇરોઇડ ગ્રંથિ નબળી ગુણવત્તાવાળી ઊંઘ, મોડી અથવા લાંબી ઊંઘની શરૂઆત અને ઓછી ઊંઘની અવધિ સાથે પણ સંકળાયેલી છે.

માસિક ધર્મની અનિયમિતતા 

જ્યારે થાઇરોઇડનું સ્તર અસંતુલિત હોય છે ત્યારે પણ માસિક અનિયમિતતા થાય છે, કારણ કે થાઇરોઇડ સીધા તમારા પ્રજનન તંત્રને નિયંત્રિત કરે છે.

ગરદનની આસપાસ પિગમેન્ટેશન 

થાઇરોઇડનું એક ખૂબ જ સામાન્ય શરૂઆતનું લક્ષણ ગરદનની આસપાસની ત્વચાના ફોલ્ડ્સનું કાળું પડવું છે. જોકે, જ્યારે તે શરૂ થાય છે, ત્યારે બહુ ઓછા લોકો આ તરફ ધ્યાન આપે છે. એક અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે ગરદનની આસપાસ ત્વચાના ફોલ્ડ્સ કાળા થવાનું કારણ સામાન્ય રીતે હોર્મોનલ ઉથલપાથલ હોય છે. જ્યારે થાઇરોઇડ ગ્રંથિ વધુ પડતી સક્રિય થઈ જાય છે ત્યારે આ વધુ સામાન્ય છે. આ એક એવી નિશાની છે જેના પર સ્ત્રીઓ અને પુરુષોને ઘણીવાર ધ્યાન આપવાનું અને જો જરૂરી હોય તો તપાસ કરાવવાનું કહેવામાં આવે છે.

ચિંતા, ગભરાટ અને મગજનો ધુમ્મસ

માનસિક સ્વાસ્થ્ય નબળું પડવાના કે બગડવાના કોઈપણ લક્ષણોને ક્યારેય હળવાશથી ન લેવા જોઈએ. જ્યારે ઘણી સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિઓ મૂડ સ્વિંગ સાથે સંકળાયેલી છે. થાઇરોઇડથી પીડિત સ્ત્રીઓમાં ચિંતા, ગભરાટ, ધ્રુજારી, ચીડિયાપણું, તીવ્ર મૂડ સ્વિંગ તેમજ મગજમાં ધુમ્મસ થવાનું જોખમ વધારે હોય છે, જે આ લક્ષણોમાંનું એક છે.