અમેરિકામાં હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવની પૂર્વ સ્પીકર નેન્સી પેલી તિબેટના ધર્મગુરુ દલાઈ લામાને મળવા ભારત પહોંચી છે. 6 સાંસદોનું પ્રતિનિધિમંડળ પણ તેમની સાથે છે. આ પ્રતિનિધિમંડળ મંગળવારે ધર્મશાલા પહોંચ્યું હતું અને બુધવારે સવારે દલાઈ લામાને મળશે. ધર્મશાલા પહોંચીને નેન્સી પેલોસીએ કહ્યું કે તે દલાઈ લામાને મળવા માટે ખૂબ જ ઉત્સાહિત છે. ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું છે કે અમેરિકાએ દલાઈ લામા સાથેના કોઈપણ સંપર્કથી દૂર રહેવું જોઈએ. ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ દલાઈ લામા પર તીખી ટિપ્પણી કરતા કહ્યું કે, તેઓ માત્ર એક ધાર્મિક વ્યક્તિ નથી, પરંતુ એક રાજકીય વ્યક્તિ છે, જે ધર્મનો ઝભ્ભો પહેરીને ચીન વિરુદ્ધ અલગતાવાદી રાજનીતિ કરી રહ્યા છે.
અમેરિકન બિલ ચીનની સમસ્યા બની ગયું છે
દલાઈ લામાના ઉચ્ચ સ્તરીય અમેરિકન પ્રતિનિધિમંડળથી ચીનની નારાજગીનું મુખ્ય કારણ એક અમેરિકન બિલ છે. આ બિલ કહે છે કે અમેરિકા તિબેટના લોકોની સાથે છે. અમેરિકી પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કરી રહેલા ફોરમ અફેર્સ કમિટીના અધ્યક્ષ માઈકલ મેકકોલે કહ્યું કે દલાઈ લામા સાથેની મુલાકાત દરમિયાન આ બિલ સહિત ઘણી બાબતો પર ચર્ચા કરવામાં આવશે. આ પણ ચીનના ગુસ્સાનું મુખ્ય કારણ છે. ચીને 1950માં સૈનિકો મોકલીને તિબેટ પર કબજો કર્યો હતો. બાદમાં તિબેટના ધાર્મિક નેતા અને નેતા દલાઈ લામા ભારત ભાગી ગયા હતા અને ત્યારથી તેઓ અહીં રહે છે. ચીન દલાઈ લામા સાથે કોઈપણ વિદેશી નેતાની મુલાકાતનો વિરોધ કરે છે. ચીનનો વિરોધ બે વર્ષ પહેલા 2022માં નેન્સી પેલોસીની તાઈવાનની મુલાકાતની યાદ અપાવે છે. તે સમયે પણ ચીન ખૂબ નારાજ હતું.
અમેરિકન બિલમાં શું છે?
અમેરિકાએ તાજેતરમાં તિબેટ પર ચીનના દાવાને પડકારતું બિલ પસાર કર્યું છે. જેમાં ચીન અને દલાઈ લામા વચ્ચે વાતચીત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. 12 જૂને પ્રતિનિધિ સભામાં 391-26ની બહુમતી સાથે પાસ થયા બાદ આ બિલને સેનેટની લીલી ઝંડી મળી ગઈ છે. આ બિલમાં તિબેટ વિશે બેઇજિંગ દ્વારા ફેલાવવામાં આવતી ‘ખોટી માહિતી’નો સામનો કરવા માટે ભંડોળ પૂરું પાડવાનો પણ સમાવેશ થાય છે.
બિડેનને ચીનની અપીલ
બેઇજિંગમાં, ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા લિન જિયાને બિડેનને યુએસ સેનેટ અને હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સ દ્વારા પસાર કરાયેલ તિબેટ બિલ (તિબેટ ચાઇના વિવાદના ઠરાવને પ્રોત્સાહન આપવા) પર હસ્તાક્ષર ન કરવા અપીલ કરી હતી. ખરેખર, બિલ કાયદો બનવા માટે બિડેનના હસ્તાક્ષરની રાહ જોઈ રહ્યું છે. આ બિલ ચીનના દાવાને નકારી કાઢે છે કે તિબેટ હંમેશા તેનો હિસ્સો છે.